آموزش وردپرس
خانه \ آموزش \ نرم افزار آزاد چیست؟

نرم افزار آزاد چیست؟

نرم‌افزار آزاد (به انگلیسی: Free software)‏ به نرم‌افزاری گفته می‌شود که کاربران آن می‌توانند آن را به صورت آزادانه اجرا کنند، آن را کپی کرده و مجددا منتشر کنند، کدهای منبع آن نرم‌افزار را مطالعه کرده و بنا بر نیازهای خود تغییر داده و بهبود بخشند. نرم‌افزار آزاد می‌تواند به صورت رایگان و یا در ازای دریافت مبلغی پول در اختیار کاربر قرار بگیرد. نرم‌افزار آزاد در مقابل نرم‌افزارهای انحصاری قرار دارد که آزادی‌های نام برده شده را از کاربر سلب می‌کند.

نرم افزار آزاد چیست؟
نرم افزار آزاد چیست؟

این ایده توسط فردی به نام ریچارد استالمن در ۱۹۸۳ با راه انداختن جنبشی به نام جنبش نرم افزار آزاد شروع شد، بعد در سال ۱۹۸۵ وی با تاسیس بنیادی به نام بنیاد نرم افزار آزاد، پایه های آن را مستحکم ساخت. نماد این بنیاد گوزن آمریکای شمالی است که گنو (GNU) نام دارد. این مفهوم در انگلیسی به نام Free Software شناخته می شود و از آنجایی که کلمه Free در زبان انگلیسی هم به معنای «رایگان» استفاده می شود و هم به معنای «آزاد»، تذکر این نکته همیشه مهم است که آزادی در دنیای نرم افزار چیزی بیشتر از رایگان بودن یک برنامه است.عده‌ای بر این عقیده بودند که ممکن است این کلمه باعث کژفهمی شده و باعث شود مردم به نرم‌افزارهای آزاد، به چشم نرم‌افزارهای رایگان نگاه کنند. این در حالی است که یک نرم‌افزار آزاد، لزوما رایگان نیست. آنها در سال ۱۹۹۸ کمپین دیگری به نام «نرم‌افزارهای متن‌باز» (به انگلیسی: Open Source)‏ را تشکیل دادند تا با تاکید بیشتر بر روی مدل توسعه و مسائل تکنیکی، به جای مسائل فلسفی و اخلاقی، مردم و شرکت‌ها را هر چه بیشتر به استفاده از نرم‌افزار آزاد تشویق کنند.

از نظر بنیاد نرم افزار آزاد، هر برنامه برای اینکه آزاد شناخته شود باید چهار حق را برای دیگران قائل باشد. این چهار آزادی، آزادی های صفر تا سه نامیده می شوند:

  • آزادی اجرای برنامه برای هر کاری (آزادی صفرم)
  • آزادی مطالعه چگونگی کار برنامه و تغییر آن ( آزادی یکم)
  • آزادی تکثیر و کپی برنامه ( آزادی دوم)
  • آزادی تقویت و بهتر کردن برنامه و توزیع آن برای همگان ( آزادی سوم)

آزادی های یک تا سه کاملا واضح هستند، آزادی دیدن متن برنامه، آزادی تکثیر و کپی آن و آزادی تغییر و توزیع دوباره آن که منطقا نیازمند دسترسی به متن برنامه هم دارند. اما آزادی صفر کمی پیچیده تر است و نیاز به توضیح بیشتری دارد. آزادی صفر می گوید که شما باید آزاد باشید برای هر منظوری برنامه را اجرا کنید. اگر به شما یک برنامه بدهند که فقط اجازه داشته باشید آن را روی یک مدل کامپیوتر اجرا کنید، آزادی صفر نقض شده. همچنین آزادی صفر نقض شده، اگر برنامه شما محدودیت تعداد کاربر یا محدودیت جغرافیایی یا محدودیت استفاده تجاری داشته باشد. در عین حال شما باید بتوانید مثلا با مرورگر خود به هر سایتی سر بزنید و اگر نویسنده برنامه طوری کار کرده باشد که برای مثال فایل های دینی قابل مرور نباشند، این نرم افزار صلاحیت یک نرم‌افزار آزاد بودن را ندارد. به چهار قانون قبلی نگاه کنید! هیچ جا صحبت از پول نیست. درست است که شما حق دارید نرم افزار آزاد را به رایگان از دوست خود کپی کنید یا از اینترنت دریافت کنید اما اگر کسی هم تصمیم بگیرد آن را به شما بفروشد کار خلافی نکرده و این تصمیم شما است که انتخاب می کنید آن را به رایگان دریافت کنید یا بخرید. این حرف در وهله اول عجیب است اما با نگاه به شرکت های عظیمی مانند ردهت که فروشنده یک سیستم عامل لینوکس است یا رفتن به سراغ مدیر محتواهایی مانند دروپال یا وردپرس می بینیم که موارد بسیاری وجود دارد که یک سیستم یا شخص تصمیم می‌گیرد به جای اینکه خودش چیزی را دانلود کند، آن را از کس دیگری بخرد. در نرم افزارهای بسته ای مانند ویندوز، اتوکد و… قانون از آنها حمایت میکند، برای نرم افزارهای آزاد نیز چنین حمایتی وجود دارد. برای این منظور متن قانونی بنام GPL بوجود آمد، جی پی ال یا پروانه عمومی همگانی گنو رایج ترین مجوز نرم افزارهای آزاد و متنی قانونی است و اگر نرم افزاری اشاره کند که “این برنامه براساس مجوز جی پی ال منتشر شده” قانون موظف به تضمین حقوق مولف آن است. بعنوان مثال اگر شما برنامه ای را تحت جی پی ال منتشر کنید ولی بعد کسی آن را تغییر دهد و بدون اشاره به اسم شما آن را عرضه کند یا کسی آن را تغییر دهد و نسخه خودش را به شکل غیر آزاد منتشر کند،‌ شما این اجازه را خواهید داشت تا به خاطر نقض کپی رایت مبتنی بر جی پی ال به دادگاه شکایت کنید.

این ایده توانسته در سال های اخیر منجر به ظهور غول های بزرگی در نرم افزار های متفاوت گردد نرم افزار هایی که میتوان به FileZilla ,TrueCrypt,انواع سیستم عامل های لینوکس,سیستم عامل اندروید و …. اشاره نمود نرم افزار هایی که توانستند جایگاه ویژه ای در بین کاربران پیدا کنند و عرصه را برای بسیاری از نرم افزارهای پولی تنگ نمایند.

شما نیز میتوانید با توجه به دانش خود نرم افزاری را تحت این مجوز طراحی و انتشار دهید.

درباره ی تقی زاده

همچنین ببینید

آپدیت شدن تلگرام بتا همراه با ویژگی های جدید

آپدیت شدن تلگرام بتا همراه با ویژگی های جدید آپدیت جدید تلگرام بتا با شماره …

  • نظرات شما پس از تایید در سایت نمایش داده می شود. از ارسال پرسش تکراری خودداری نمایید.
  • لطفا قبل از ارسال پرسش سوالات قبلی را مرور نمایید. ممکن است سوال شما قبلا پاسخ داده شده باشد.
  • سعی میکنیم نظرات شما رو تا 24 ساعت جواب بدیم
  • فقط به نظرات فارسی جواب داده می شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

اکانت آپدیت نود32